Όλοι οι πατριώτες Σερβαίοι (κάποιας ηλικίας), πιστεύω πως διατηρούν αναμνήσεις, από τις Εθνικές επετείους της πατρίδας μας, είτε της προσχολικής, είτε της Σχολικής, είτε της ενήλικης ζωής τους, που τις βίωσαν στο χωριό ή σε άλλους τόπους διαμονής της χώρας μας ή της υφηλίου. Τις ανασύρουν στην μνήμη τους, όταν, κυρίως κατ έτος, επισήμως πανηγυρίζουμε τις εν δόξη, νικηφόρες πολεμικές επιχειρήσεις, των ενόπλων και μη δυνάμεων της Ελλάδος, στα πεδία των μαχών, που διεξήγοντο.
Ως ένας εξ απάντων (των Σερβαίων), λόγω της εφετινής επετείου, θα περιγράψω, την εντυπωθείσα στην μνήμη μου εορταστική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1966 στο χωριό, που την βίωσα, ως μαθητής ΣΤ΄τάξης Δημοτικού, με Διευθυντή του Σχολείου τον Γεώργιο Ανδρέα Δάρα και Δασκάλες την Παναγιώτα (Ποτούλα) Γ. Μπόρα και Χαραλαμποπούλου Βασιλική, από την Αετοράχη.
Η ιδιαιτερότητα της ανάμνησης εκείνης της επετείου(1966), για μένα, έγκειται στο ότι, ήταν η τελευταία ως μαθητής του Δημοτικού Σχολείου και για ένα πρόσθετο λόγο, επειδή με μελική ποίηση της Δασκάλας Ποτούλας Μπόρα (Στίχοι, ρυθμό και τέμπο), αντί του γνωστού εμβατηρίου «Έχω μια αδελφή, Κουκλίτσα λυγερή», κατά την παρέλαση στους τότε χωματένιους δρόμους, προς τον Μητροπολιτικό Ναό Κοίμηση της Θεοτόκου για την Δοξολογία και από την Μητρόπολη για την παρέλαση, τραγουδούσαμε το εξής ποίημα:
« Είκοσι οκτώ Οκτωβρίου, ξημερώνει η Γιορτή,
είναι η μέρα που η Πατρίς μας εχει πάλι δοξαστεί.
Το Αργυρόκαστρο, η Πρεμετή, το Τεπελένι,
η Κορυτσά, η Κλεισούρα, οι Άγιοι Σαράντα,
όλα είναι Ελληνικά!
Τούς Ιταλούς τους περιμένει και ο φαντάρος και ο τσολιάς.
ΟΧΙ!! Λένε. Δεν θα περάσετε!
Το προστάζει η ΕΛΛΑΣ!
ΟΧΙ!! Λένε. Δεν θα περάσετε!
Το προστάζει η ΕΛΛΑΣ!»
Στο Σχολείο τότε, μαθήτευαν 120 παιδιά (αγόρια και κορίτσια), που παρήλασαν ενώπιον των τότε Αρχών και των περίπου πεντακοσίων κατοίκων, του χωριού μας, ενδεδυμένα, των μεγάλων τάξεων με Εθνικές ενδυμασίες και συνοδεία τυμπάνων και Σάλπιγγας, για την τήρηση του βηματισμού, επέστρεψαν στο Σχολείο, για την απαγγελία ποιημάτων και παράσταση Σκέτς, επικού ή ηθογραφικού περιεχομένου.
Την εσπέρα προς το βράδυ, έγινε Λαμπαδηφορία, προς το φιλοτεχνημένο «ΟΧΙ», στην πλαγιά τού απέναντι στο χωριό Λόφου Αγίου Αθανασίου (Λέγεται, ότι το ΟΧΙ με ασβεστωμένες πέτρες, για να είναι ορατό μακράν των παρατηρητών, ήταν ιδέα του αειμνήστου Δασκάλου Θοδωρή Κ. Τρουπή), και τραγουδούσαμε το γνωστό, αποχαιρετιστήριο για το Μέτωπο των πολεμικών επιχειρήσεων, συγκινητικό άσμα, που είχε ως ακολούθως:
«Έλα Μάνα να σου δώσω, ένα ολόθερμο φιλί,
για θα πάω να πολεμήσω, μες στην πρώτη τη γραμμή.
Κι αν πεθάνω μες στην μάχη, του πολέμου την φωτιά,
κλάψετέ με φανταράκια και του Λόχου μας παιδιά.
Βάλτε δύναμη στα όπλα και ατσάλι στην καρδιά
και η νίκη μας θα είναι πιο κοντά στην Λευτεριά.»
Η Λαμπαδηφορία γινόταν με κονσερβοκούτια, στερεωμένα σε ξύλινους χάρακες ή ραβδιά, που περιείχαν τερεβινθέλαιο (ρετσίνι) καιόμενο με «Λάμπαδο» και έντονη μυρωδιά Θείου (Θειαφιού), μεταξύ δε των λαμπαφηφορούντων, ετηρούντο αποστάσεις για λόγους ασφαλείας, και εξ αυτού το μέγεθος της Λαμπαδηφορίας εφαίνετο επίμηκες (μεγάλο).
Έτσι, ετελείωνε ο εορτασμός της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940, που το χωριό κατά το Αλβανικό έπος είχε απώλειες και οι μνήμες ήταν εξόχως νωπές και συγκινητικές!
Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από κατάθεση στεφάνων και απαγγελία του Εθνικού Ύμνου, στο ηρώο της Πλατείας της Κοίμησης της Θεοτόκου, σε διάφορες επετείους, μεταγενέστερες του 1966 και δημοσιεύονται για να θυμηθούμε τους παρευρεθέντες και κεκοιμημένους (οι πιο πολλοί), Γονείς, αδελφούς και φίλους.
.
|
.Το σπίτι που φαίνεται πίσω, είναι του Κ. Δημόπουλου (της Μπαρκούτσιος, όπως λέγαμε στο χωριό) και βρισκόταν στο σημείο ακριβώς που σήμερα βρίσκεται το κιόσκι του Πολιτιστικού, στην πλατεία της Κοίμησις της Θεοτόκου |
|
.Κατάθεση στεφάνου στο παλιό Ηρώο του χωριού, που αντικαταστάθηκε το 2010 με σκοπό του Συνδέσμου να αναγραφούν τα ονόματα των πεσόντων πατριωτών. |
|
. |
|
. |
|
|
Ζ ή τ ω η 28 η Ο κ τ ω β ρ ί ο υ 1 9 4 0 !
Εν Γαλατσίω Αττικής 28 Οκτωβρίου 2026
Αθανάσιος Κων. Γκούτης
(χιμ)