Με την Ιστοσελίδα μας αυτή επιδιώκουμε να έχουμε μια σύγχρονη και άμεση επικοινωνία με τους συμπατριώτες μας Σερβαίους, όπου γης, καθώς και με τους πολλούς και αγαπητούς φίλους του χωριού μας.

Σας ευχόμαστε καλή περιήγηση.

Σύνδεσμος Σερβαίων Αρκαδίας

  Χ. Αθ. Μαραγκού

πουθενά το καντηλάκι δεν σπιθάει πιο φωτεινό .... "

α. Ο Χώρος

        Από τη μέση της βόρειας παρυφής του χωριού αρχίζει ένα βραχώδες, απροσπέλαστο, αδιάβατο αντέρεισμα το οποίο εκτείνεται ανατολικά και σε μια απόσταση διακοσίων περίπου μέτρων στη "Ζαχαρού" διακόπτεται απότομα, σχεδόν κάθετα, από τον κεντρικό δρόμο που διασχίζει το κέντρο του χωριού. Ο δρόμος αυτός, λόγω εγγύτητος και κλίσεως παρακολουθεί τον βράχο, διαμορφώνει την βάση του, τονίζει το σχήμα του, καθορίζει το ύψος του και ρυθμίζει τον τρόπο προσέγγισής του.

       Ένα μικρό συγκρότημα παραφυάδων, του κεντρικού βράχου που αναφύονται σε μια απόσταση τριάντα μέτρων νότια, όπως είναι διατεταγμένες και συνδεδεμένες με επιμήκεις και ψηλούς τείχους, οι μεν δύο οροθετούν τις γωνίες του χώρου, όπου έχει κτισθεί η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, η δε τρίτη λίγο μακρύτερα νοτιοδυτικά, αποτελεί την βάση διαμορφώσεως κλιμακωτής πρόσβασης από τον κεντρικό δρόμο προς την Εκκλησία.

Ζωοδόχος Πηγή. Εικονογραφία 15ου αιώνα κρητικού τύπου, του μεγάλου ζωγράφου Άγγελου. Βρίσκεται στη μονή Οδηγήτριας, της Μητρόπολης Γορτύνης και Αρκαδίας της Κρήτης. Σε σχετικό κείμενο αναφέρεται. "...είναι χαρακτηριστική η εξαιρετική κινητική στάση του Χριστού, με τις διαδοχικές αντικινήσεις του σώματος, ενώ η μορφή της Παναγίας αντιπτοσωπεύει μια ιδανική γυναικεία ομορφιά..."

Γιορτάστηκε και φέτος στο χωριό μας η "Παρασκευή της Λαμπρής", ήμέρα που είναι αφιερωμένη στη Ζωοδόχο Πηγή, το όνομα της οποίας φέρει ένας από τους δύο Ναούς του χωριού μας.

 Πολλοί συγχωριανοί (πάνω από πενήντα) προσήλθαν το πρωί στην εκκλησία και παρακολούθησαν την θεία λειτουργία, που έγινε από τον πρωτοπρεσβύτερο ιερέα του χωριού μας Σωτήριο Χούσο. Μετά το πέρας της λειτουργίας έγινε περιφορά της εικόνας, με τη συνοδεία των πιστών.

Τα παλιότερα χρόνια (πριν το 1960) γινόταν "τρικούβερτο" πανηγύρι στο χωριό την ημέρα αυτή, με όργανα, φαγητά κλπ., στην πλατεία της κάτω εκκλησιάς (Κοίμησης Θεοτόκου).

O εορτάζον Ναός της Ζωοδόχου Πηγής, που έχει χαρακτηρισθεί από την Αρχαιολογική Υπηρεσία "διατηρητέο μνημείο", έχει κτισθεί το 1872 από τον Δημήτριο Φ. Δάρα.

Αν υπολογιστεί πως στην ίδια  θέση είχε χτιστεί μικρότερος Ναός από τον προπάππο του ιδρυτή (περίπου εκατό χρόνια πριν), προκύπτει πως  η εκκλησία αυτή λειτουργεί στο χωριό για δυόμισι σχεδόν αιώνες. 

Σέρβου 2025.  Εορτασμός Πάσχα και Ζωοδόχου Πηγής.

Ο εορτασμός του Πάσχα το 2025, σε όλη την ελληνική  επικράτεια, ήταν εξαιρετικός  αφού ο καιρός  ήταν σχεδόν καλοκαιρινός.

Έτσι και στο δικό μας χωριό, πολλοί πατριώτες  επέλεξαν να εορτάσουν την Ανάσταση του Κυρίου,  στο χωριό που γεννήθηκαν οι ίδιοι ή οι πρόγονοί τους. 

Ο Σύνδεσμος  οργάνωσε την εκδήλωσή του ανήμερα του Πάσχα, στην πλατεία της «Ράχης», μπροστά από την είσοδο του Πολιτιστικού Κέντρου. 

Πάντως, πολλοί πατριώτες που πήγαν στο χωριό για το Πάσχα, επέλεξαν το σπίτι τους, με συγγενείς και φίλους,  να εορτάσουν  το μοναδικό αυτό γεγονός.  

Στη λειτουργία για την Ανάσταση οι πατριώτες ξεπερνούσαν τους εκατό.

Αναμνήσεις από τον εορτασμό του Πάσχα στο χωριό, στις δεκαετίες 1950 και 1960.

Γεώργιος Δ. Βέργος

Δυο-τρεις μέρες πριν την Κυριακή των Βαΐων, όσοι είχαν παντρευτεί στο χωριό τη χρονιά που πέρασε (από Πάσχα σε Πάσχα), πήγαιναν και μάζευαν βάγια, σε κάποια βράχια του χωριού.

Οι γυναίκες την κουβαλούσαν ζαλιά στο χωριό και το Σάββατο του Λαζάρου την πήγαιναν στην εκκλησία, όπου μαζί με τον παπά την έκοβαν σε μικρά κομματάκια.

Την επόμενη μέρα, Κυριακή των Βαΐων, μετά τη λήξη της λειτουργίας, ο παπάς έδινε από ένα κομματάκι (μαζί με το αντίδωρο) σε κάθε πιστό. Το βράδυ της Κυριακής γινόταν η ακολουθία του Νυμφίου, που την παρακολουθούσαν όλα σχεδόν τα παιδιά και πολλές γυναίκες.

Τελειώνοντας καταχείμωνο οι γιορτές της αποκριάς, όλοι οι παριστάμενοι και συμμετέχοντες, δώσαμε ένα αποχαιρετιστήριο όρκο για την συνάντηση μας το Μεγαλοβδόμαδο, στο χωριό.

Η επιτυχής έκβαση του «Ελαφηβολίωνα» μας γέμισε προσδοκία για τις γιορτές του Πάσχα στο χωριό. Οι ζωηρές και νωπές αναμνήσεις, γινήκανε οι κινητήριες δυνάμεις, συνεπικουρούμενες από την μεγάλη προσμονή για τις Άγιες Ημέρες.

Ο καιρός περνά και μας προσπερνά αν δεν πορευόμαστε με τις επιθυμίες μας και με την προσπάθεια για υλοποίησή τους στο μέγιστο βαθμό των δυνατοτήτων μας. Πέρασαν λοιπόν οι μέρες και πορευθήκαμε στο εαρινό ηλιοστάσιο, που η πίστη μας θέλει να τοποθετεί τη μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης και εμείς ενθυμούμαστε τον ποιητή,

«Χειμωνιάτικος αέρας τώρα και άγριος δεν σφυρίζει

κι’ ο ανοιξιάτικος κοίτα, ουρανός ντύθηκε στα γαλάζια»

[Διονύσιος Σολωμός] 

Φανής Παναγοπούλου-Μάνου.

  Όταν ήρθαμε στην Αθήνα στη δεκαετία του 1950, νοσταλγούσα για αρκετά χρόνια να κάνω ΠΑΣΧΑ στο χωριό.

Πέρασαν 30 χρόνια για να το καταφέρω. Το είχα σαν απωθημένο και πίστευα πως και μετά τόσα χρόνια, θα ζούσα το Πάσχα των παιδικών μου χρόνων.

Φυσικά διαψεύστηκα οικτρά.  Τα τελευταία χρόνια συνηθίζουμε να κάνουμε Πάσχα στο χωριό, δυστυχώς όμως κάθε χρόνο μου λέει και κάτι λιγότερο. Ίσως φταίει και η ηλικία που τα βλέπω κάπως έτσι, με το μάτι δηλαδή ενός  "αδιάφορου θεατή".

Φέτος το φέραμε από δω, το φέραμε από κει, να πάμε, να μην πάμε, καταλήξαμε τελικά να πάμε.

Θανάση Γκούτη.

Από το σακούλι της θύμησης μου, θα ανασύρω το βίωμα "Πάσχα στο χωριό", σε σύγκριση του σήμερα με το άλλοτε και μάλιστα της δεκαετίας του ’60, όταν άρχισε η μεγάλη εσωτερική μετανάστευση των συγχωριανών μας προς τα Αστικά Κέντρα και ιδιαιτέρως προς την Αθήνα.

Κατά την εν λόγω δεκαετία και λίγο αργότερα, μέχρι το ΄75, διεγράφη η πληθυσμιακή παρακμή του χωριού και μαζί της έφθιναν η ένταση, η διάρκεια και το περιεχόμενο των εορτών (θρησκευτικών και ονομαστικών), των εθίμων (αποκριές-μπούλες), των κοινωνικών εκδηλώσεων από οργανωμένους φορείς (Σχολείο-σχολικές εορτές), των συνεργασιών αλληλοβοήθειας (ξελάσεις) κ.ά.

Ίσως, με τα επί μέρους αυτά θέματα και τις επιπτώσεις της απαξίωσής τους στην ψυχολογία μας και τα ενδιαφέροντά μας, λόγω μετάβασης από την αγροτική στην αστική ανέλιξη της κοινωνίας, για μας που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε στο χωριό, ασχοληθούμε μελλοντικά.

Το Πάσχα εκείνη την δεκαετία, που εγώ βίωνα ενδεχομένως και κατά τα προηγούμενα χρόνια, όπως εκ παραδόσεως έχουμε πληροφορηθεί είχε πολυμορφικό χαρακτήρα, με γνωρίσματα θρησκευτικά, οικονομικά, κοινωνιολογικά, επικοινωνιακά, δημογραφικά κ.λ.π.

Χ. Αθ. Μαραγκού, υποστρατήγου ε.α..

Μέσα στο χωριό, στην Πλατεία του, στον Βράχο, στα γύρω υψώματα, στις κορυφογραμμές, στις ραχούλες, στις πλαγιές, στα φαράγγια, έχουν κτισθεί ναοί και εξωκκλήσια που προκαλούν τον  θαυμασμό όλων μας.

Πολλές περιοχές, λόγω αδυναμίας προσδιορισμού της ακριβούς θέσεως των ναών, από τις καταστροφές και την διάβρωση του εδάφους εξ αιτίας των άσχημων καιρικών συνθηκών, αναφέρονται ως αγιωνύμια, όπως Αγιώργηδες, Αγιάννηδες, κ.τ.λ.

 Η ύπαρξη τόσων πολλών ναών και εξωκκλησίων, συνολικά είκοσι, αποκαλύπτει το βαθύτατο θρησκευτικό συναίσθημα των κατοίκων του χωριού μας Σέρβου.

 «...Γλυκός ο ύπνος την αυγή, γδυτός ο κώλος τη λαμπρή...»

Μεγάλη! Κι έρχεται κούτσα-κούτσα, μέρα βραδιάζει, μέρα ξημερώνει... Φουντώνει η λαχτάρα στα στήθια...

Τα μάτια προσπαθούν να πιάσουν τ΄  όνειρο καθώς κινείται από το «πέρα» στο «κατά».

Από τις μεγαλύτερες γιορτές της Χριστιανοσύνης – μετά τα Χριστούγεννα – είναι το Πάσχα, του οποίου προηγείται η Μεγάλη Σαρακοστή και Μεγάλη Εβδομάδα. Οι συγχωριανοί μας τα παλιά χρόνια ήσαν πολύ θρησκευόμενοι και συμμετείχαν σε όλες τις εκκλησιαστικές εκδηλώσεις και ακολουθίες, όπως προβλέπεται από την Ιερά Παράδοση και Λατρεία του Ορθόδοξου Δόγματος.  Στη γιορτή της Ανάστασης έπρεπε να φθάσουμε εξαγνισμένοι, γι' αυτό προηγείτο και η αυστηρή νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας.

Η εβδομάδα των Παθών άρχιζε από την Κυριακή των Βαΐων. Κάθε βράδυ παππούδες, γιαγιάδες, γονείς και παιδιά, μέσα από τα σκοτεινά δρομάκια της κάθε γειτονιάς, κατευθύνονταν στην απάνου εκκλησιά για να παρακολουθήσουν τις ακολουθίες του Νυμφίου.

Είναι γνωστός σε όλους μας ο Θρήνος της Μ. Παρασκευής: 

Σήμερα μαύρος ουρανός σήμερα μαύρη μέρα …….κλπ.

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι η πιο πένθιμη ημέρα της χριστιανοσύνης.

Στατιστικά έχει παρατηρηθεί ότι κάθε Μεγάλη Παρασκευή, ο ουρανός τις περισσότερες φορές είναι συννεφιασμένος η και βροχερός. Όλοι μας λίγο ως πολύ, στο υποσυνείδητό μας, το συνδέουμε με το θείο δράμα της Σταύρωσης, που στη λύπη συμμετέχουν και μετέωρα στοιχεία της φύσεως.

  Άνοιξη…

Που κουράστηκες κι απόμεινες; 
Και τα παιδιά προσμένουν;…Πώς θα τους το πω, 
πως για να ρθείς ξεκίνησες, 
και πάγωσες στο δρόμο;

Γράφει ο Τουθεύς

Είναι γνωστό ότι παλιότερα, θα έλεγα μέχρι το πρόσφατο παρελθόν, υπήρχαν διάφορες δοξασίες που οι άνθρωποι, στην ύπαιθρο κυρίως, τις πίστευαν και τις μετέδιδαν από γενιά σε γενιά.

Πίστευαν δηλαδή, χωρίς να υπάρχουν αποδείξεις, ότι υπήρχαν φαντάσματα, νεράιδες σε φαράγγια και ρεματιές, που τραγουδούσαν, κυρίως τη νύχτα και λουζόντουσαν στα νερά τους εκεί που υπήρχαν βράχια, σε δύσβατα και απρόσιτα απο τους ανθρώπους μέρη.

Πίστευαν δηλαδή σε πλάσματα φανταστικά, που είχαν ακούσει από αφηγήσεις ανθρώπων, έπλαθαν φανταστικές ιστορίες και τις παρουσίαζαν σαν γεγονότα.

Έτσι, εδραιώθηκε στον κόσμο της εποχής εκείνης η πεποίθηση ότι υπήρχαν τέτοια πλάσματα, αφού κατα καιρούς εμφανιζόταν κάποιος που βεβαίωνε τους άλλους ότι είδε κάτι παράξενο ή άκουσε κάτι περίεργο που σχετιζόταν με αυτές τις δοξασίες.

Ας σκιρτήσουν

οι παλμοί της θλιμμένες μου καρδιάς

ας ξεσκίσουν το γκρίζο τούτο απόβραδο

κι’ ας φτάσουν στη μακρυνή σου κατοικία.

Κι’ ας θυμηθείς

τ’ αγαπημένα μας τραγούδια

καθώς τ’ άκουγες απ’ τα χείλη μου

κάτω απ’ τη σκιά της νύχτας με τα χίλια μάτια

που μας σκέπαζε προστατευτικά

και ριγμένοι στη χούφτα της ελπίδας.

Θα θυμηθείς τα τραγούδια μου

ένα μπουκέτο από ξερά φύλλα

μόλις αυτά πλήξουν την καλόγνωμην ευαισθησία σου.

                            Ι. Στ. Βέργου 

                       Αγώνας πριν 50 χρόνια για μια Κάμαρα, μια Ξελόντζα
   Τι σου είναι και τούτη η σκέψη,  το μυαλό, που όλο πιλαλάει, πηγαίνει στο πίσω, στα παλιά και πάλι στα προς τα εδώ, τα σημερινά γυρνάει.   Λακάει… Γρήγορα να φέρνει όλα τα παλιά στο σήμερα και όλα να τα συγυράει…. Προσπαθεί να διαβεί, να πάει στο αύριο, όπως πολύ-πολύ τo θέλει, το μέλλον να μαντέψει και εκεί σκοντάφτει, πέφτει και κολλάει και στα πίσω, στα τώρα, στα σημερινά ξαναγυρνάει, και τα παλιά και τα τωρινά σκέπτεται και υπολογίζει. Και σήμερα επήγε η σκέψη μου ο νους μου  γρήγορα κάπου. Που;… που αλλού;… Στο χωριό μου και στα νεανικά μου χρόνια και συνάντησα  εκεί στην Ράχη τον μπάρμπα Πανάγο….

Και άλλους…
Δεν πρόφτασα να τον χαιρετήσω,   με χαιρετάει αυτός.

Η κουβέντα με τον μπάρμπα-Πανάγο
-Γεια σου παλικάρι μου.
-Γεια σου μπάρμπα.
-Τι γίνεσαι, τι φτιάχνεις, και που τα παλεύεις;
-Στην Αθήνα μπάρμπα τα πολεμάω και εκεί μεινέσκω….

του Χρ. Αθ. Μαραγκού υπoστρατήγου ε.α

“…… Καθώς την δευτέραν πρωί απερνώντας εν Σώμα από αυτούς, περίπου των χιλίων πεζών και ιππέων

εις το διάσελον της γριάς, και εκινήσαντες δια τα μέρη τούτα ήλθον εις το Λυκούρεσι

και συναντήθηκα με αυτούς εις του Σέρβου από κάτω,

με τους οποίους ετουφεκίσθημεν και όσον ημπορέσαμε τους αντισταθήκαμε

πέρνωντας τους περίπου των πέντε χιλιάδων προβάτων όπου είχαν παρμένα, μερικά αλογογελάδια,

εμποδίζοντας ακόμη και όσα άλλα εκ του πλησίον ημπορούσαν να πάρουν ……”

Χ. Αθ. Μαραγκού, υποστρατήγου ε.α.

Μετά την απελευθέρωση των Φράγκων, το 1320 μ.Χ. οι βυζαντινοί ενίσχυσαν τον πληθυσμό του χωριού με ελληνικές οικογένειες από τις διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας.  Τότε πρέπει να εγκατεστάθησαν στο χωριό οι Φίληδες, οι Γαβράδες, οι Σμυρνιοί, οι Κανδηλώροι, οι Κλεισουραίοι, οι Ηλιόπουλοι απόγονοι των οποίων υπάρχουν μέχρι σήμερα. 

Στα επίκαιρα σημεία του χωριού, στον Αγιάννη, στην Γκρόπα, στην Έριζα έχτισαν πυργόσπιτα με γνωστότερο του Φίλη με τις πολεμίστρες του στις μεσημβρινές πλευρές το οποίο υπήρχε στην Ράχη μέχρι το 1952 οπότε κατεδαφίστηκε. Στον προαύλιο χώρο είχε χτιστεί ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μικρή βασιλική μετά τρούλου, η οποία κατεδαφίστηκε κι' αυτή το 1928 για να χτιστεί στη θέση της η σημερινή Μητρόπολη του χωριού.

..............................................................................................................................................................................................................

Απρίλη σ ερωτεύτηκα

Παιδούλα ήσουν και δέχτηκα,

Να σμίξουμε τα χείλη

Ένα δειλινό τ Απρίλη. 

Στην στράτα,στο σκαλί σου,

Έπαιρνα το φιλί σου...

Μου ΄λεγες τώρα βιάσου,

Με λειώνει η αγκαλιά σου..

Στις μυρωδιές του Μάη,

Σβήνει η καρδιά μου,πάει...

Έρωτας είσαι, φως μου...

Φιλιά, όσα θέλεις δώσ' μου...

Στα βρόχια σου πως μπλέχτηκα;

Μη μου ΄είπες λόγια ψεύτικα;

Και τα πυρά μου χείλη,

Σε φίλησαν Απρίλη;

 Αθ. Γκούτης  

. 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ                                                                                        

ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ                                                                                     

(2009 -  Τόμος  14, ΣΕΛ.  103 - 116)                                                                                                         

         ΔΗΜ. Ν. ΣΧΙΖΑΣ            ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ                       

       Ιατρός Ακτινολόγος           Ιατρός Νευροχειρουργός

                   ΝΙΚ. Δ. ΣΧΙΖΑΣ                                                                                                                         

Αμ. Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Α.Π.Θ