Η Πελοπόννησος από το Παλαιόκαστρο Σέρβου

 

Χ. Αθ. Μαραγκού, υποστραατήγου ε.α.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Αρτοζήνος" φ. 202

***

 

Μια μοναδική θέα.

Όλος ο Μοριάς, η Ζάκυνθος, η Κεφαλληνιά.

Γεωγραφία – Μυθολογία – Ιστορία.

Η Θέα από το Παλαιόκαστρο

 

Θέα από Σέρβου

 

Στη μεσημβρινή πλευρά του Παλαιοκάστρου βρίσκεται το χωριό Σέρβου.

Την κορυφή του βουνού επιστέφουν τα λείψανα ενός παλαιού κάστρου.

Το κύριο χαρακτηριστικό του Κάστρου είναι η ολόπλευρη θέα.

         Μπροστά  σου βρίσκεται ολόκληρος ο Μοριάς.

Τα βουνά του. Το Παναχαικό, τα Αροάνια, η Κυλλήνη, ο Ολίγυρτος, το Μαίναλο, ο Πάρνωνας, ο Ταύγετος, το Τετράζι, το Λύκαιο, το Κωτύλιο, η Μίνθη, ο Λαπίθας, η Φολόη, ο Ερύμανθος.

Οι κοιλάδες. Του Αλφειού, του Ερυμάνθου, του Λάδωνα, του Λουσίου.

Οι ακτές του Κυπαρισσιακού κόλπου, το Ιόνιο, η Ζάκυνθος, η Κεφαλλονιά.

Κι ακόμη μακρύτερα  στη  δύση χάνεσαι, μέχρι τη μυθική  Ορτυγία, κει που ο θεός  Αλφειός έγινε ποτάμι για να συναντήση την μεταμορφωμένη σε πηγή  νύμφη Αρεθούσα

Οι τόποι γεννήσεως θεών και ημιθέων. Του Ερμή, του Πάνα, του Κρόνου, του Δία, του Διόνυσου, του Λυκάωνα, της Καλλιστούς, του Αρκά.

Το μέρος που ορκίζονταν  οι θεοί. Εκεί που αναβλύζει το αθάνατο νερό, εκεί που Θέτις έλουσε τον γιό της για να τον κάνει αθάνατο. Τα  ύδατα της Στυγός.

Το Βάθος της Μεγαλοπόλεως, εκεί που έγινε η μάχη των γιγάντων με τους θεούς. Εκεί που κοντά στη Ολυμπιάδα πηγή φωτιά βγαίνει από την γη.

Οι χώροι που ο Ηρακλής τέλεσε τους άθλους του. Που καθάρισε τους σταύλους του Αυγεία, που σκότωσε τον ερυμάνθιο κάπρο, που έπιασε τον κερενύτη έλαφο, που σκότωσε τις στυμφαλίδες όρνιθες.

Εκεί που ο ισόθεος Πελασγός έμαθε τους ανθρώπους να κτίζουν σπίτια, να τρώνε ήμερους καρπούς και ο γιός του Λυκάων έκτισε την Λυκόσουρα, την   πρώτη πόλη που έκτισαν οι άνθρωποι στον κόσμο.

Τα  ιερά των χθόνιων θεοτήτων, η  Μίνθη,  οι  ποταμοί  Διάγων  και  Αχέρων  που ο ψυχοπομπός Ερμής διαπεραίωνε τις ψυχές στον Άδη.

Η  Ολυμπία που αγωνίστηκαν οι ύπατοι θεοί, πάλεψε ο Ζεύς με τον πατέρα του τον Κρόνο, ο Απόλλων νίκησε τον Ερμή στον δρόμο και τον Άρη στην πυγμαχία,  ο Ηρακλής στη πάλη και στο παγκράτιο. Εκεί που η τέχνη και ο πολιτισμός δημιούργησαν το μεγαλύτερο θαύμα της αρχαιότητος. Ο  ναός του Ολυμπίου Διός με το χρυσελεφάντινο άγαλμά του, με ελεφαντοστούν από την Ινδία, στολισμένο με πολύτιμους λίθους, με  ασσυριακά υφάσματα βαμμένα με φοινικική πορφύρα.

Τα πεδία των αντιμαχομενων Ελλήνων, Ρωμαίων, Βυζαντινών, Φράγκων, Ενετών, Τούρκων.

Ο Αρτοζήνος, η Φραζινέτα, τα Πέντε αλώνια. . .

Τα κλέφτικά λημέρια, αδιάβατα φαράγγια, απροσπέλαστα σπήλαια, που γιγαντώθηκε ο πόθος του σκλαβωμένου γένους για λευτεριά.

Μοναστήρια, ναοί, ξωκκλήσια, ερειπωμένα ή ολόρθια σε πλαγιές και κορφοβούνια που κρύβουν μέσα τους το άσβεστο φως, τις ελπίδες της Πατρίδας, τις προσδοκίες του Έθνους, τα οράματα της Φυλής.

Η  Άγια Λαύρα, εκεί που άναψε ο δαυλός της Επαναστάσεως.

Στα 1268 μέτρα, στην κορυφή του βουνού, στα ερείπια του παλαιού κάστρου,  απέναντι από την Ορνόβρυση, την Περδικόβρυση, το Λαφοβούνι, στα ανεμοδερμένα βράχια, στα ερείπια κάποιου παλιού  κάστρου,  στις ομορφοπλαγιές,  δίπλα  στον  θρυλικό Αγιαντριά,  λαμπρό προσκυνητάρι των προγόνων μας  για πολλές εκατοντάδες χρόνια, νοιώθεις αιώνιος , αγγίζεις το «Υπεράνω», παρατηρείς, θαυμάζεις, μονολογείς.

Ως εμεγαλύνθη τα έργα Σου Κύριε. . . . .

Τοποθεσίες

 

α/α

              Ονομασία

 Κατεύθυνση

   σε μοίρες

Απόσταση

  Υψόμ.

1

Κλωκός  ( Παναχαϊκό )

Θ[1]

360

55

1777

2

Αροάνια

Θ

27

41

2238

3

Κυλλήνη

Θ

48

47

2374

4

Πεντέλεια η Ντουρντουβάνα

Θ

32

37

2119

5

Σαϊτάς

Θ

48

29

1811

6

Ολίγυρτος

Θ

65

37

1935

7

Λαγκάδια    

Θ

 56

4

  950

8

Πέντε Αδέλφια

Θ

42

7

1334

9

Παλιόκαστρο,  (Βαλτεσινίκο)

Θ

65

8

1384

10

Μαίναλο

Θ

93

22

1981

11

Μαδάρα,  ( Θαυμάσιον )

Θ

100

10

1585

12

Θεισόα

Κ[2]

103

6

  980

13

Πηγές  Λουσίου

Κ

Α

   

14

Κλινίτσα

Θ

141

10

1548

15

Φαράγγι  Λουσίου

Κ

ΝΑ

   

16

Δημητσάνα

Κ

166

 6

  900

17

Στεμνίτσα

Κ

153

11

1080

18

Γόρτυνα

κ

170

12

  350

19

Μοναστήρια

Κ

     

20

Καρύταινα

κ

166

18

  500

21

Πάρνωνας

Θ

130

70

1935

22

Μεγαλόπολη

Θ

160

32

  430

23

Βάθος, Ολυμπία Πηγή

Κ

163

30

  400

24

Λυκόσουρα

Κ

175

28

  540

25

Ταΰγετος

Θ

157

83

2407

26

Χαλασμένο Βουνό

Θ

162

84

2200

27

Μαδάρα

Θ

161

85

2100

28

Σερβαίκα

Κ

151

63

  650

29

Χαλασμένο Βουνό, Μαινάλου

Θ

170

7

1367

30

                 Πέντε Αλώνια

Θ

175

4

1150

31

                 Διάσελλο

Θ

180

4

1100

32

                 Στουρνάρι

Θ

188

4

1085

33

                 Προφ. Ηλίας

Θ

213

4

1045

34

                 Καστανιά

Θ

236

5

  840

35

                 Σκουλαράς

Θ

260

5

  850

36

Λύκαιον

Θ

180

22

1421

37

Τετράζι, Προφήτης Ηλίας

Θ

191

25

1389

38

Κουκούβερος

Θ

206

22

1224

39

Κωτύλιον

Θ

195

24

1241

40

Κάστρο

Θ

207

23

1344

41

Μίνθη, ( Βουνούκα )

Θ

233

27

1222

42

Μάκιστος

Θ

240

30

  864

43

Λάπιθας

Θ

250

35

  776

44

Ανδρίτσαινα

Θ

199

20

  760

45

Καλλιθέα

Θ

231

21

  400

46

Μπάρτζελι

Θ

226

24

  600

47

Αλφειός  Φράγμα

Θ

267

36

   55

48

Ολυμπία

Θ

270

34

   60

49

Πύργος

Θ

273

51

   20

50

Κατάκολο

Θ

270

60

   15

51

Κάστρο  ( Χλεμούτσι )

Θ

290

83

  244

52

Φολόη

Θ

295

31

  799

53

Λάλας

Θ

280

24

  640

54

Ερύμανθος

Θ

340

38

2222

55

Καλλιφώνι

Θ

352

36

1996

56

Λάμπεια

Θ

333

31

1793

57

Αφροδίσιο

Θ

338

20

1445

58

Τρόπαια,

Θ

342

9

  760

59

Φράγμα Λάδωνα

Κ

355

11

  450

60

Δάφνη, Κουκλαμά

Κ

280

16

  150

61

Βυζίκι

Θ

326

10

  700

62

Άκοβα

Θ

333

  8

  830

63

Φραζινέττα

Θ

289

  5

1241

64

Σέρβου

Θ

292

  3

1111

65

Κεφαλλονιά

Θ

294

106

 

66

Ζάκυνθος

Θ

241

61

 
           

Και από του Σέρβου:

Με σημείο στάσεως το Παλαιόκαστρο προσδιορίζονται οι τοποθεσίες με βάση την κατεύθυνση την απόσταση και το υψόμετρο.

Για την  καλλίτερη αντίληψη του χώρου  συμπεριλήφθησαν και τοποθεσίες που δεν είναι ορατές από το σταθερό σημείο αλλά συνδέονται με διάφορα σημαντικά γεγονότα της μυθολογίας και της  ιστορίας μας.

Παρ ότι από το χωριό η θέα  συγκριτικά με το Κάστρο περιορίζεται στο νότιο και δυτικό τμήμα της Πελοποννήσου παραμένει σημαντική.

Επιβλητικό παραμένει το ιερό βουνό των Αρκάδων,  Διαφόρτι, κει που οι χρυσοί αετοί μπροστά από το ναό του Δία αντανακλούσαν το φώς του ήλιου και έφτιαχναν φωτοστέφανο στο άγαλμα του Απόλλωνα στις Βάσσες,  και καθρέφτιζαν ακόμη και τα ιερά της ανήλιας, πλευράς του Παλαιόκαστρου.

Το αριστούργημα του Επικουρείου Απόλλωνα στο Κωτύλιο, γυμνό και ερειπωμένο αφού τα περισσότερα μέλη του βρίσκονται φυλακισμένα στο βρετανικό μουσείο,  είναι το πρώτο μνημείο στην Ελλάδα που η Unesco συμπεριέλαβε (1986) στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς.  Η ορατή  κορυφή του βουνού οριζοντιώνεται με την Φραζινέτα στα 1241 μέτρα. 

Ο απώτερος ορίζοντας η κορυφή του Άγιο-Λιά Τετραζίου.

        Εκ. Αγ. Θεοδώρας

 

Στους πρόποδες του βουνού ανατολικά στις πηγές του Πάμισου προβληματίζει ο ιερός ναός της Αγίας Θεοδώρας, με τα 17 αιωνόβια δέντρα που είναι ριζωμένα στην  οροφή του,  αφού η συγκράτησής τους, η στερέωση  και ανάπτυξής τους δεν δικαιολογείται από τους υπάρχοντες φυσικούς νόμους .

 

 Η   θέα  ολοκλήρου σχεδόν της κοιλάδας του Αλφειού, του κυπαρισσιακού κόλπου, της Ζακύνθου και της Κεφαλονιάς , της Ανδρίτσαινας, της Μίνθης, του Μάκιστου, της Σμέρνας, της αρχαίας Αλιφείρας, της ιστορικής Ίσοβας με το θρυλικό μοναστήρι της Παναγίας.

 Της θείας Ολυμπίας, του Πύργου, του Κατάκολου, αλλά και ο κοντινός ορίζοντας της δυτικής απόληξης του Χαλασμένου βουνού.

Το Στουρνάρι, ο Προφήτης Ηλίας, η Καστανιά, ο Σκουλαράς, ο Άγιος Αθανάσιος, με το Λυκούρεσι, το Ψάρι, το ιστορικό φαράγγι στους πρόποδες του βουνού  σχεδόν καθ όλο το μήκος του  και  οι εκατέρωθεν του χωριού  βουνοκορφές του Αρτοζήνου και της Φραντζινέτας.

Όχι απλώς αποζημιώνουν τον οποιοδήποτε επισκέπτη αλλά του δημιουργούν μία μοναδική, ξεχωριστή, εντύπωση  που  μόνον η θέα από την Ράχη . . προσφέρει! 

  

ΤαύγετοςΤο θέαμα του Ταύγετου,  είναι φανταστικό.

Αλλοιωμένες, θαμπές, σαν νησίδες στην μακρινή θάλασσα, προβάλλονται οι τρεις κορυφές του μεγαλύτερου όρους της Πελοποννήσου.

Η βορειότερη με την πεπλατυσμένη κορυφή είναι η Μαδάρα

Δυτικότερα  στο κέντρο  με το τριγωνικό, πυραμοειδές σχήμα της και το μεγαλύτερο ύψος της στην κατεύθυνση των 160 μοιρών, στα 2405 μέτρα και απόσταση 83 χλμ.  είναι η κορυφή Προφήτης Ηλίας.

Η Τρίτη η νοτιότερη είναι το Χαλασμένο βουνό.

Ο εντοπισμός, η σύμπτωση.

Οι θέσεις και οι ονομασίες των κορυφών του Ταϋγέτου, συμπίπτουν με τις δυτικές απολήξεις του Μαινάλου, έτσι όπως είναι προσανατολισμένες, διερωτάται κανείς αν βρίσκεται στο Παλαιόκαστρο και βλέπει, τον Προφήτη Ηλία, το Χαλασμένο Βουνό και την Μαδάρα του Μαινάλου, η αν κάθεται στον  Αρτοζήνο και ατενίζει τις συνονόματες κορυφές του Ταϋγέτου.

ΟρτυγίαΤο άγαλμα και η πηγή στην Ορτυγία της Σικελίας

Σήμερα στην Ορτυγία, η Αρεθούσα πηγή, κοντά στη θάλασσα, σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία, ενώνει τα νερά της με τον Αλφειό, ενώ στην ομώνυμη πλατεία μια θαυμάσια ανάγλυφη παράσταση με τον Αλφειό να ακολουθει την Αρεθούσα τυλιγμένους με ένα εξαίσιο θαλάσσιο ρεύμα, προσδίδει χάρη στο μύθο, αντοχή στο χρόνο, και τονίζει το μεγαλείο, την ομορφιά αλλά και την έκταση της αρχαίας Ελλάδας.

Μας συγκινεί ιδιαίτερα η προβολή του μύθου του αρχαίου θεού Αλφειού με την νύμφη Αρεθούσα.

Το εκκλησάκι της Αγίας Θεοδώρας

        Στις πηγές του ποταμού το εκκλησάκι της Αγίας Θεοδώρας με περισσότερα από δέκα επτά  δένρα στην οροφή του ευθυτενή και υπεραιωνόβια προκαλεί τον θαυμασμό των επισκεπτών αφού η συγκράτησής τους, η στερέωση  και ανάπτυξής τους δεν δικαιολογείται από τους υπάρχοντες φυσικούς νόμους .

Ο ναός του Ολυμπίου Διός

        Είναι  ένας τυπικός δωρικός περίπτερος ναός, με 6 κίονες στη κάθε στενή και 13 στην κάθε μακριά πλευρά του. Ο στυλοβάτης του έχει μήκος 64,12 μ. και πλάτος 27,68 μ. και οι κίονές του ύψος 10,51 μ.

       Ναός Ολ. Διός

 

Ο Ναός του Δία στέγασε το διάσημο άγαλμα του Δία, που ήταν ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου.

Το Χρυσελεφάντινο άγαλμα ήταν περίπου 13 μέτρα (43 πόδια) και φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Φειδία  στο εργαστήριό του στο χώρο της Ολυμπίας.

Του πήρε περίπου δώδεκα χρόνια για να το ολοκληρώσει.

Το άγαλμα ήταν το πιο διάσημο καλλιτεχνικό έργο στην Ελλάδα.

Ένα από τα επτά Θαύματα τόσο κοντά στο χωριό. Μόλις 34 χλμ.!



[1] Θέση

[2] Κατεύθυνση

.

(χιμ)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εικόνες από το χωριό

 

Newsflash - Ξέρετε ότι...

Το Δημοτικό Σχολείο άρχισε να χτίζεται τον Αύγουστο του 1936. Επειδή τότε δεν πήγαινε αυτοκίνητο στου Σέρβου, τα τσιμέντα τα κουβάλησαν με μουλάρια από τα Λαγκάδια. Τις σιδερόβεργες όμως για την πλάκα, λόγω του μήκους τους και της φύσης του μονοπατιού δεν μπορούσαν να τις φορτώσουν στα ζώα και γι' αυτό τις κουβάλησαν οι Σερβαίοι στον ώμο από τα Λαγκάδια. Οι εργασίες σταμάτησαν λόγω του πολέμου και συνεχίστηκαν μετά το 1949. Οι αίθουσες του σχολείου άνοιξαν για τους μαθητές το 1954.