Αναμνήσεις από τον εορτασμό του Πάσχα στο χωριό, στις δεκαετίες 1950 και 1960.

Γεώργιος Δ. Βέργος

Δυο-τρεις μέρες πριν την Κυριακή των Βαΐων, όσοι είχαν παντρευτεί στο χωριό τη χρονιά που πέρασε (από Πάσχα σε Πάσχα), πήγαιναν και μάζευαν βάγια, σε κάποια βράχια του χωριού.

Οι γυναίκες την κουβαλούσαν ζαλιά στο χωριό και το Σάββατο του Λαζάρου την πήγαιναν στην εκκλησία, όπου μαζί με τον παπά την έκοβαν σε μικρά κομματάκια.

Την επόμενη μέρα, Κυριακή των Βαΐων, μετά τη λήξη της λειτουργίας, ο παπάς έδινε από ένα κομματάκι (μαζί με το αντίδωρο) σε κάθε πιστό. Το βράδυ της Κυριακής γινόταν η ακολουθία του Νυμφίου, που την παρακολουθούσαν όλα σχεδόν τα παιδιά και πολλές γυναίκες.

Τελειώνοντας καταχείμωνο οι γιορτές της αποκριάς, όλοι οι παριστάμενοι και συμμετέχοντες, δώσαμε ένα αποχαιρετιστήριο όρκο για την συνάντηση μας το Μεγαλοβδόμαδο, στο χωριό.

Η επιτυχής έκβαση του «Ελαφηβολίωνα» μας γέμισε προσδοκία για τις γιορτές του Πάσχα στο χωριό. Οι ζωηρές και νωπές αναμνήσεις, γινήκανε οι κινητήριες δυνάμεις, συνεπικουρούμενες από την μεγάλη προσμονή για τις Άγιες Ημέρες.

Ο καιρός περνά και μας προσπερνά αν δεν πορευόμαστε με τις επιθυμίες μας και με την προσπάθεια για υλοποίησή τους στο μέγιστο βαθμό των δυνατοτήτων μας. Πέρασαν λοιπόν οι μέρες και πορευθήκαμε στο εαρινό ηλιοστάσιο, που η πίστη μας θέλει να τοποθετεί τη μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης και εμείς ενθυμούμαστε τον ποιητή,

«Χειμωνιάτικος αέρας τώρα και άγριος δεν σφυρίζει

κι’ ο ανοιξιάτικος κοίτα, ουρανός ντύθηκε στα γαλάζια»

[Διονύσιος Σολωμός] 

Φανής Παναγοπούλου-Μάνου.

  Όταν ήρθαμε στην Αθήνα στη δεκαετία του 1950, νοσταλγούσα για αρκετά χρόνια να κάνω ΠΑΣΧΑ στο χωριό.

Πέρασαν 30 χρόνια για να το καταφέρω. Το είχα σαν απωθημένο και πίστευα πως και μετά τόσα χρόνια, θα ζούσα το Πάσχα των παιδικών μου χρόνων.

Φυσικά διαψεύστηκα οικτρά.  Τα τελευταία χρόνια συνηθίζουμε να κάνουμε Πάσχα στο χωριό, δυστυχώς όμως κάθε χρόνο μου λέει και κάτι λιγότερο. Ίσως φταίει και η ηλικία που τα βλέπω κάπως έτσι, με το μάτι δηλαδή ενός  "αδιάφορου θεατή".

Φέτος το φέραμε από δω, το φέραμε από κει, να πάμε, να μην πάμε, καταλήξαμε τελικά να πάμε.

Θανάση Γκούτη.

Από το σακούλι της θύμησης μου, θα ανασύρω το βίωμα "Πάσχα στο χωριό", σε σύγκριση του σήμερα με το άλλοτε και μάλιστα της δεκαετίας του ’60, όταν άρχισε η μεγάλη εσωτερική μετανάστευση των συγχωριανών μας προς τα Αστικά Κέντρα και ιδιαιτέρως προς την Αθήνα.

Κατά την εν λόγω δεκαετία και λίγο αργότερα, μέχρι το ΄75, διεγράφη η πληθυσμιακή παρακμή του χωριού και μαζί της έφθιναν η ένταση, η διάρκεια και το περιεχόμενο των εορτών (θρησκευτικών και ονομαστικών), των εθίμων (αποκριές-μπούλες), των κοινωνικών εκδηλώσεων από οργανωμένους φορείς (Σχολείο-σχολικές εορτές), των συνεργασιών αλληλοβοήθειας (ξελάσεις) κ.ά.

Ίσως, με τα επί μέρους αυτά θέματα και τις επιπτώσεις της απαξίωσής τους στην ψυχολογία μας και τα ενδιαφέροντά μας, λόγω μετάβασης από την αγροτική στην αστική ανέλιξη της κοινωνίας, για μας που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε στο χωριό, ασχοληθούμε μελλοντικά.

Το Πάσχα εκείνη την δεκαετία, που εγώ βίωνα ενδεχομένως και κατά τα προηγούμενα χρόνια, όπως εκ παραδόσεως έχουμε πληροφορηθεί είχε πολυμορφικό χαρακτήρα, με γνωρίσματα θρησκευτικά, οικονομικά, κοινωνιολογικά, επικοινωνιακά, δημογραφικά κ.λ.π.

Χ. Αθ. Μαραγκού, υποστρατήγου ε.α..

Μέσα στο χωριό, στην Πλατεία του, στον Βράχο, στα γύρω υψώματα, στις κορυφογραμμές, στις ραχούλες, στις πλαγιές, στα φαράγγια, έχουν κτισθεί ναοί και εξωκκλήσια που προκαλούν τον  θαυμασμό όλων μας.

Πολλές περιοχές, λόγω αδυναμίας προσδιορισμού της ακριβούς θέσεως των ναών, από τις καταστροφές και την διάβρωση του εδάφους εξ αιτίας των άσχημων καιρικών συνθηκών, αναφέρονται ως αγιωνύμια, όπως Αγιώργηδες, Αγιάννηδες, κ.τ.λ.

 Η ύπαρξη τόσων πολλών ναών και εξωκκλησίων, συνολικά είκοσι, αποκαλύπτει το βαθύτατο θρησκευτικό συναίσθημα των κατοίκων του χωριού μας Σέρβου.

 «...Γλυκός ο ύπνος την αυγή, γδυτός ο κώλος τη λαμπρή...»

Μεγάλη! Κι έρχεται κούτσα-κούτσα, μέρα βραδιάζει, μέρα ξημερώνει... Φουντώνει η λαχτάρα στα στήθια...

Τα μάτια προσπαθούν να πιάσουν τ΄  όνειρο καθώς κινείται από το «πέρα» στο «κατά».