Ο γάμος στο χωριό

 

Ηλία Χειμώνα, υποπτεράρχου ε.α., ιατρού καρδιολόγου (1950-2010)

 Μέχρι πριν 50 χρόνια οι περισσότεροι γάμοι στο χωριό μας γίνονταν με συνοικέσιο. Την πρωτοβουλία αναλάμβαναν συνήθως τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειας, που θεωρούσαν καθήκον τους να αποκαταστήσουν τους νέους που έφθαναν σε ηλικία γάμου.   Διάλεγαν λοιπόν το νέο ή τη νέα που νόμιζαν ότι ταίριαζε στο δικό τους παιδί και ή έκαναν μόνοι τους την πρόταση στην οικογένεια των επίδοξων συμπεθέρων ή έστελναν τρίτο άτομο να «φτιάξει τα συμπεθεριά».

 

Χρειαζόταν τέχνη και μαεστρία για να ταιριάξει το προξενιό. Ορισμένα άτομα είχαν ιδιαίτερο χάρισμα να πείθουν και γι’ αυτό τους προτιμούσαν ως προξενητές ή προξενήτρες. Έπρεπε να ξέρουν να προβάλουν τα χαρίσματα του υποψήφιου γαμπρού ή της νύφης και να υποβαθμίζουν ή και να αποκρύβουν, όπου ήταν δυνατόν, τα ελαττώματα ή τα κουσούρια. Η ομορφιά ήταν σπουδαίο προτέρημα, δεν αρκούσε όμως πάντοτε. Η σωματική διάπλαση που υποδήλωνε ικανότητα για δουλειά και ο καλόγνωμος χαρακτήρας που έδειχνε υπάκουο άτομο, ήταν σοβαρά κριτήρια. Οι ντελικάτες δεν είχαν τότε πέραση. Ασφαλώς λαμβανόταν υπ’ όψη η κοινωνική θέση και το κύρος της οικογένειας, που συμβάδιζε συνήθως με την οικονομική κατάσταση.

Ακαταμάχητο προτέρημα ήταν η προίκα της νύφης, που μπορούσε να αναπληρώσει κάποια τυχόν ελαττώματα. Οι διαπραγματεύσεις κρατιόταν μυστικές, μέχρι την επίτευξη συμφωνίας και την υπογραφή του προικοσυμφώνου, οπότε ανακοινωνόταν επίσημα το ευτυχές γεγονός με ανταλλαγή επισκέψεων μεταξύ των οικογενειών. Τυχόν πρόωρη διαρροή των συζητήσεων μπορούσε να οδηγήσει σε αποτυχία το προξενιό και να εκθέσει κυρίως την κοπέλα, που ήταν το πιο ευάλωτο μέλος της κοινωνίας.

Οι νέοι ερωτευόταν και τότε όπως και τώρα, δεν μπορούσαν όμως να εκφράσουν τον έρωτα τους κατ’ ευθείαν, γιατί η κοινωνία του χωριού ήταν ασφυκτικά κλειστή και δεν συγχωρούσε αυτά που θεωρούσε παρεκτροπές. Οι πιθανότητες να ευοδωθεί ένα ειδύλλιο ήταν μηδαμινές και δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις απερίσκεπτων συμπεριφορών που κατέληγαν σε δράματα.

Ο άνδρας μπορεί να έστελνε κάποιον προξενητή να ζητήσει την εκλεκτή της καρδιάς του από την οικογένεια της, η γυναίκα όμως είχε μικρότερη ελευθερία κινήσεων, προπαντός αν δεν είχε μεγάλη προίκα. Έκρυβε τον πόνο της και αναγκάζονταν να παντρευτεί αυτόν που διάλεγε η οικογένεια ή αυτόν που την ζητούσε. Μερικοί νέοι ήταν πιο τολμηροί και «τα έφτιαχναν». Βέβαια αν η σχέση μαθευόταν, τα σχόλια δεν έλειπαν και τότε οι γονείς της κοπέλας πίεζαν τον νέους να παντρευτούν. Υπήρχαν όμως και φορές που η μια ή η άλλη οικογένεια θεωρούσε το γάμο αταίριαστο και δεν συμφωνούσε. Αν ο έρωτας ήταν ισχυρός και το ζευγάρι θαρραλέο, μπορούσαν οι δυο να αγνοήσουν τις αντιρρήσεις και να«κλεφτούν», το γεγονός όμως αποτελούσε θέμα συζήτησης για χρόνια και ο γαμπρός δεν θα έπρεπε να ελπίζει σε προίκα.

Το προικοσύμφωνο ήταν γραπτό και κατέγραφε τη συνεισφορά της νύφης στο νέο νοικοκυριό. Η περιουσία του γαμπρού δεν γραφόταν πουθενά, ούτε ήταν απαραίτητο να υπάρχει. Ο γαμπρός δεν έπαιρνε προίκα αλλά κληρονομούσε το μέρος της πατρικής περιουσίας που του αναλογούσε. Αν ήταν μοναχογιός κληρονομούσε την πατρική περιουσία στο σύνολο της, εκτός από το μέρος που έπαιρναν προίκα οι αδελφές του. Αν ήταν περισσότερα άρρενα αδέλφια συνήθως μοίραζαν την περιουσία και ο μεγαλύτερος έμενε στο πατρικό σπίτι με τους γονείς, βοηθούσε όμως τα νεότερα αδέλφια του να χτίσουν ή να αγοράσουν σπίτι.

Gam_proikosyf

Σερβαίικο προικοσύμφωνο έτους 1925. (Από το βιβλίο του Β. Δάρα: Ιστορικά του Σέρβου Γορτυνίας)

Η προίκα της γυναίκας περιλάμβανε απαραίτητα τον ρουχισμό για την ίδια και για τον γαμπρό (πχ 5 φουστάνια, 5 μεσοφόρια, 7πουκάμισα ανδρικά, 10 εσώβρακα, 2 ποδιές ράσινες, μια γιούρτα, μια μπελερίνα κλπ) ρούχα κλινοστατισμού όπως στρώματα (ματαράτσια τα έλεγαν), σεντόνια, μαξιλάρια, μαντανίες, κουβέρτες και σαΐσματα), οικιακά σκεύη (μπαούλα, χάλκινα, όπως λεβέτι, τσουκάλι και τεντζέρια, μαχαιροπήρουνα, σιδεροστιές κλπ), κοσμήματα και μετρητά ή ακίνητα (χωράφια αμπέλια ή και σπίτι, αν ο γαμπρός πήγαινε σώγαμπρος).

Μέχρι το γάμο η σχέση επισημοποιούνταν με αρραβώνες. Όταν οι αρραβώνες ήταν «ανοιχτοί» γινόταν μεγαλύτερο γλέντι και καλούνταν πολλοί συγγενείς και φίλοι, αν όμως δεν υπήρχε οικονομική ευχέρεια οι αρραβώνες γινόταν «κλειστοί» δηλαδή σε στενό οικογενειακό κύκλο και τότε οι καλεσμένοι ήταν λίγοι. Η περίοδος του αρραβώνα ήταν η καλύτερη στη ζωή του ζευγαριού. Είχαν το δικαίωμα να βλέπονται και να πηγαίνουν μαζί σε κοινωνικές εκδηλώσεις (πανηγύρια, γάμους, γιορτοφόρια κλπ).

Κάθε Σάββατο βράδυ ο γαμπρός επισκεπτόταν τη νύφη και κοιμόταν στο σπίτι της, όπου τον περιποιούνταν όσο μπορούσαν καλύτερα. Στη νύφη πήγαινε κουφέτα για να φιλεύει τα παιδιά. «Η πεθερά έσφαζε τον κόκορα», λέγανε πειρακτικά, για να υποδηλώσουν πόσο καλά περνούσε ο γαμπρός στης νύφης το σπίτι. Βέβαια το ζευγάρι ήταν υπό διακριτική επιτήρηση και η νύφη όφειλε να μη αφήσει να προχωρήσει η σχέση πέραν ενός ορίου, γιατί ο αρραβώνας μπορούσε να χαλάσει χωρίς νομικές επιπτώσεις και αν η κοπέλα είχε χάσει «την τιμή της» θα είχε τεράστιο πρόβλημα να την παντρευτεί άλλος. Ούτως ή άλλως ένας άτυχος αρραβώνας ήταν ένα σοβαρό μειονέκτημα, που μείωνε τις μετοχές της κοπέλας. Η νύφη δεν επιτρεπόταν να επισκεφθεί το σπίτι του γαμπρού αστεφάνωτη, ακόμη και αν ήταν στη γειτονιά της.

gamos_vagia_314
Το κουβάλημα της βάγιας
Ο γάμος γινόταν πάντοτε την Κυριακή και ήταν μόνο θρησκευτικός. Ο πολιτικός γάμος νομοθετήθηκε πριν δυο δεκαετίες. Η διαδικασία άρχιζε από την Πέμπτη.Οι συγγενείς της νύφης πήγαιναν για «τη βάγια» (δάφνη) με την οποία θα γέμιζαν τα προικιά.Την Παρασκευή γέμιζαν τα ματαράτσια (στρώματα) και τα μαξιλάρια με μικρά κλαδιά δάφνης ή αν η δάφνη δεν ήταν αρκετή και με πούσια. Γύρω από τα ματαράτσια τύλιγαν τα σεντόνια, τα οποία η νύφη είχε λευκάνει από καιρό.
 

Την Παρασκευή το βράδυ, ο γαμπρός με τους συγγενείς του πήγαινε στο σπίτι της νύφης να «βαρέσει τα προικιά», δηλαδή να τα ράνει με κουφέτα, ρύζι και λεφτά. Αφού έλεγαν τις ευχές «καλορίζικα» και «να ζήσουν», γινόταν γλέντι μέχρι αργά.

Gam_fros_1
Αράπηδες, 28 Απριλίου 1957. Το φόρτωμα των προικιών της Φρόσως Αγ. Χειμώνα

Από το Σάββατο το πρωί άρχιζαν να καταφθάνουν στο κάθε σπίτι οι καλεσμένοι, με το «κανίσκι» τους. Το κανίσκι ήταν η συνεισφορά του καλεσμένου στο γλέντι και αποτελείτο από ένα μεγάλο κουλούρι ψωμί (ένα ταψί), ένα σφαχτό (κατσίκι ή αρνί) και μια ντραμιτζάνα κρασί. Το φαγητό (κρέας) μαγειρευόταν σε λεβέτια που έμπαιναν στη φωτιά από το Σάββατο το πρωί. Έστρωναν μακρόστενα τραπέζια και τάβλες και άρχιζε το φαγοπότι, το τραγούδι και ο χορός. Όταν τέλειωνε το φαγητό και πριν μαζέψουν τα πιάτα έλεγαν τα τραπεζίτικα τραγούδια ή της τάβλας Τις περισσότερες φορές καλούσαν και όργανα (κλαρίνο, βιολιά και μπουζούκια), αν όμως η οικογένεια δεν είχε την οικονομική άνεση, τα τραγούδια λέγονταν «με το στόμα».Το Σάββατο παίρνανε τα προικιά.

Η μεταφορά γινόταν πάντοτε με ζώα (μουλάρια ή άλογα), ακόμη και αν τα σπίτια του γαμπρού ή της νύφης ήταν δίπλα-δίπλα. Στην περίπτωση αυτή, αφού τα φόρτωναν κανονικά, έκαναν μια βόλτα στους δρόμους του χωριού για να τα δει ο κόσμος. Ο αριθμός των ζώων ήταν πάντα μονός και ανάλογος με το μέγεθος της προίκας, κυρίως του αριθμού των στρωμάτων, που γεμισμένα ώστε να έχουν όγκο, φορτώνονταν ένα στην κάθε πλευρά του ζώου. Στη μέση έβαζαν τα μαξιλάρια, και πάνω στα στρώματα κρέμαγαν ότι χρωματιστό και φανταχτερό είχαν (κεντημένα τραπεζομάντηλα, μαξιλάρια, ποδιές, κουβέρτες, κιλίμια κλπ).Gam_zefk

Ο πατέρας του γαμπρού (πεθερός) κουβάλαγε μια κουλούρα ψωμί, δώρο για τη νύφη, μέσα σε ένα μεγάλο πολύχρωμο ράσινο σακούλι που φόραγε «τραβετζίγκα» στον ώμο. Η κουλούρα ήταν ζυμωμένη με ζάχαρη ώστε να είναι γλυκιά, στολισμένη με κεντήματα και συνήθως ήταν τρύπια στη μέση. Την έδινε στην νύφη μόλις έφθανε, πριν μπει μέσα στο σπίτι. Η νύφη περίμενε για το λόγο αυτό στην πόρτα. Δεν την έδινε όμως όλη την κουλούρα αλλά έπρεπε να τη μοιραστεί μαζί της. Μάλιστα ήταν θεμιτός ένας μικρός ανταγωνισμός μεταξύ πεθερού και νύφης, για το ποιος θα έπαιρνε το μεγαλύτερο κομμάτι. Ο πεθερός προσπαθούσε να βγάλει όσο λιγότερο μπορούσε την κουλούρα από το σακούλι και η νύφη προσπαθούσε να βάλει τα χέρια της όσο πιο βαθιά μπορούσε μέσα στο σακούλι για να κόψει το μεγαλύτερο κομμάτι. Ο πιο άξιος νικούσε και έκανε το δικό του συμπεθεριό να καυχιέται. Στη συνέχεια η νύφη μοίραζε το κομμάτι μόνο στους δικούς της καλεσμένους και ο πεθερός επίσης στους δικούς του. Ακολουθούσαν τραγούδια, χορός και άρχιζε το φόρτωμα. Οι πιο σχολαστικοί και καχύποπτοι είχαν αναθέσει σε κάποιον από τους συγγενείς του γαμπρού να ελέγχει την παραλαβή της προίκας, ώστε να μη τους «γελάσουν» και δεν δώσουν όλα τα υπεσχημένα. Όταν έφτανε η σειρά των μπαούλων να φορτωθούν (περιείχαν τα πάνινα ρούχα), η μάνα της νύφης ή κάποιος άλλος από τους συγγενείς της, καθόταν επάνω και δεν σηκωνόταν να τα πάρουν αν ο πεθερός δεν τα ασήμωνε.

Όταν έφθαναν τα προικιά στο σπίτι του γαμπρού, πέταγαν μια διπλή μαξιλάρα στα κεραμίδια και την άφηναν εκεί μέχρι τη Δευτέρα, για να μαρτυράει τη χαρά. Μόλις ξεφόρτωναν τα προικιά, έστρωναν ένα ματαράτσι από αυτά στο πάτωμα, που παρίστανε το νυφικό κρεβάτι και έβαζαν ένα σερνικό μικρό παιδί να ξαπλώσει επάνω, ώστε να κάνει η νύφη σερνικά παιδιά. Μερικές φορές έβαζαν το μικρό να κατουρήσει το στρώμα, για γούρι, ίσως να διώξει το κακό μάτι.

 
Gam_Din

Γάμος στους Αράπηδες 1955. Νύφη: Ντίνα Η. Χρονοπουλου. Γαμπρός: Κώστας Χρονόπουλος από Κοκκινοράχη.

Το βράδυ του Σαββάτου γινόταν γλέντι και στα δύο σπίτια, χωριστά όμως. Δεν επιτρεπόταν κάποιος που ανήκε στο ένα «συμπεθεριό» να πάει μεμονωμένα στο άλλο, γιατί «θα του έβαζαν το σαμάρι» ή «θα τον μουτζούρωναν». Αυτό με χιουμοριστική διάθεση, μισοαστεία-μισοσοβαρά, δεν έλειπαν όμως καμιά φορά και οι παρεξηγήσεις από ανθρώπους που τους έλειπε το χιούμορ. Το γλέντι με φαγοπότι, τραγούδια και χορό, κρατούσε μέχρι τις πρωινές ώρες.

Την Κυριακή ξεκινούσε το συμπεθεριό από το σπίτι του γαμπρού και πήγαινε στο σπίτι της νύφης. Αν η νύφη ήταν από το ίδιο χωριό, η πομπή πήγαινε με τα πόδια. Αν ήταν από άλλο χωριό, πήγαιναν με ζώα, τα οποία είχαν στολίσει με τις καλύτερες κουβέρτες ή κιλίμια που είχαν.

Gam_symp2

Συμπεθεριό σε γάμο στο Σέρβου το 1933. Γαμπρός o Δημήτρης Ασημακόπουλος από Λυκούρεσι και νύφη η Καλλιόπη Η. Παπαγεωργίου. (Από το βιβλίο του Β. Δάρα)

Μπροστά πήγαιναν τα όργανα, που έπαιζαν τραγούδια του γάμου. Κάθε στροφή του τραγουδιού την έλεγαν πρώτα τα όργανα και μετά την επαναλάμβανε το συμπεθεριό με το στόμα. Το τραγούδι που πάντοτε έλεγαν όταν κόντευαν να φθάσουν ήταν:

Ας πάω να ιδούν τα μάτια μου,
πως τα περνάει η αγάπη μου.
Μη βρήκε αλλού και αγάπησε
και εμένα με παράτησε...
Όταν ξεκινούσε το συμπεθεριό, ένας ή δυο νέοι, με καλά ζώα, τρέχανε μπροστά και συναγωνίζονταν ποιος θα φθάσει πρώτος στο σπίτι της νύφης να πάρει τα «συχαρίκια» Στο "συχαρικιάρη" έβαζαν στο σπίτι της νύφης μια «μεσσήνα» (μεταξωτό, πολύχρωμο καλαματιανό μαντίλι) στο πέτο και άλλη μια έδεναν στην καπιστριάνα του αλόγου. Τον κέρναγαν μεζέ και κρασί και του έδιναν μια τσίτσα κρασί, να το πάει στους συμπεθέρους και να τους κεράσει στο δρόμο.

Το συμπεθεριό πήγαινε στο σπίτι της νύφης και εκεί, όσο διάστημα ντυνόταν η νύφη, οι συμπεθέροι και από τις δυο πλευρές, χόρευαν και τραγουδούσαν με τη συνοδεία των οργάνων.

Το νυφικό φόρεμα, μέχρι τη δεκαετία του 1960, το έραβε η νύφη στη μοδίστρα του χωριού και συνήθως δεν ήταν άσπρο, γιατί υπήρχε πρόβλεψη να το φοράει η νύφη και αργότερα ως γιορτινό, μέχρι που να λιώσει. Το μόνο που είχαν ήταν να το κοντύνουν λίγο, γιατί για το γάμο το έφτιαχναν μακρύτερο, μέχρι τους αστραγάλους. Ήταν συνήθως μονόχρωμο, με φωτεινό και έντονο χρώμα, (μπλέ, πράσινο, κόκκινο, ροζ κλπ). Το πέπλο, μακρύ μέχρι τους αστραγάλους, το δανείζονταν. Αργότερα, κανά δυο νυφάδες έραψαν το νυφικό τους άσπρο και αφού το φόρεσαν οι ίδιες στο γάμο τους, μετά το νοίκιαζαν και στις άλλες νυφάδες του χωριού.

Ο πεθερός έβανε μια λίρα (ή ένα μεγάλο νόμισμα) στο παπούτσι της νύφης και την βοηθούσε να το φορέσει. Στη συνέχεια χόρευε και η νύφη τον αποχαιρετιστήριο χορό και τραγουδούσε

Διώξε με μάνα διώξε με,
και εγώ να φύγω θέλω.
Να σκαπετήσω τριά βουνά
και τρεις κοντοραχούλες.
Να κάνεις μήνες να με ιδείς,
χρόνους να μ' ανταμώσεις...
Στη συνέχεια χώριζαν τα συμπεθεριά και πρώτο το συμπεθεριό του γαμπρού πήγαινε στη εκκλησία, όπου θα γινόταν η στέψη. Παλαιότερα, όταν περνούσε το συμπεθεριό του γαμπρού για την εκκλησία έριχναν πυροβολισμούς με κουμπούρες, το έθιμο όμως εγκαταλείφθηκε οριστικά μετά από ένα τραγικό ατύχημα, στο οποίο ένας νέος έχασε τη ζωή του.

Η στέψη γινόταν στην εκκλησία του χωριού της νύφης. Εκεί περίμεναν τη νύφη, που την έφερνε ο πατέρας της πεζή, ακολουθούμενος από το σGam_zefυμπεθεριό τραγουδώντας. Την παρέδινε στο γαμπρό στην είσοδο της εκκλησίας αφού την φιλούσε και της ευχόταν να ζήσει. Τα στέφανα και τις λαμπάδες τα έφερνε ο κξουμπάρος. Τα παλαιότερα χρόνια είχε και η εκκλησία στέφανα, υα οποία ήταν μεταλλικά και έμοιαζαν με το στέμα των Βυζαντινών αυτοκρατόρων (όμως φτιαγμένα με μπρούτζινες λάμες και χωρίς πετράδια) και τα χρησιμοποιούσαν όταν το ζευγάρι δεν είχε φέρει δικά του, όπως πχ σε περιπτώσεις που το ζευγάρι είχε κλεφθεί και ο παππάς το στεφάνωνε. Στη διάρκεια της τελετής, όταν ο παπάς έλεγε το «η δε γυνή να φοβείται τον άνδρα» όποιος από το ζευγάρι προλάβαινε πατούσε το πόδι του άλλου και αυτό σηματοδοτούσε ότι θα ήταν αυτός που θα επιβαλλόταν στον άλλο. Ένα έθιμο όμως επικίνδυνο, που μπορούσε να γεννήσει παρεξηγήσεις, προπαντός αν προλάβαινε η νύφη. Τότε ο γαμπρός ή οι δικοί του μπορούσαν να προσβληθούν και να δημιουργήσουν πρόβλημα. Στο «Ησαΐας χόρευε..» πετούσαν κουφέτα, όπως τώρα ρίχνουν ρύζι. Μερικοί ζωηροί, ιδίως νέοι, θεωρούσαν αστείο να σημαδεύουν το γαμπρό, τον κουμπάρο ή και τον παπά. Συνηθιζόταν επίσης ο κουμπάρος να σπάζει το ποτήρι με το οποίο ο παπάς λέγοντας το «ποτήριον σωτηρίας λήψομαι...» έδινε το κρασί στον γαμπρό, στη νύφη και τελευταία στον κουμπάρο κατά τη διάρκεια της τελετής.

Μόλις τέλειωνε η τελετή το συμπεθεριό του γαμπρού έπαιρνε τη νύφη και έφευγε κατ’ ευθείαν, χωρίς να επιστρέψουν στο σπίτι της νύφης. Για τη νύφη είχαν φέρει ένα άσπρο ή τουλάχιστον ψαρί άλογο ή μουλάρι, που στον ερχομό ήταν άδειο και στην επιστροφή το τράβαγε από το καπίστρι ο πεθερός που όφειλε να πάει πεζός, για να μην τύχει τίποτε και αφηνιάσει το ζώο και γκρεμίσει τη νύφη. Το συμπεθεριό της νύφης γύριζε στο σπίτι των γονιών της τραγουδώντας

Άσπρη βαμβακιά είχα στην πόρτα μου
και λευκό βαμβάκι είχα στη ρόκα μου.
Μα ήρθανε και μου την κλέψανε,
σε άλλη γειτονιά την εφυτέψανε...
Μόλις η νύφη έφτανε στο καινούργιο της σπίτι, στο κατώφλι έβαζαν να πατήσει τη μασιά, για να είναι σιδερένια ή να σπάσει ένα ρόδι, για να είναι καλότυχη. Στη συνέχεια η πεθερά, από ένα ποτήρι με μέλι, έδινε μια κουταλιά στη νύφη για να την γλυκάνει και το υπόλοιπο το μοίραζε στους καλεσμένους, σε όλους με το ίδιο κουτάλι. Το βράδυ της Κυριακής συνεχιζόταν το γλέντι, πάλι χωριστά σε κάθε σπίτι. Βέβαια στο σπίτι των γονιών της νύφης χανόταν πια το πολύ κέφι, αφού επικρατούσε ή συγκίνηση του αποχωρισμού του παιδιού τους. Η λαμπρότητα και το κέφι είχε μετακινηθεί στο σπίτι του γαμπρού, που το φαγοπότι τα τραγούδια και ο χορός κρατούσαν μέχρι το πρωί. Άλλωστε δεν υπήρχε χώρος να κοιμηθούνε τόσοι άνθρωποι

Παλαιότερα, αφού έτρωγαν το βράδυ και περνούσε λίγο η ώρα, οι νεόνυμφοι αποσύρονταν σε κάποιο χώρο (δεν υπήρχαν και πολλοί τέτοιοι χώροι στα μικρά χωριάτικα σπίτια εκείνη την εποχή), για την πρώτη νύχτα του γάμου, ενώ οι συμπεθέροι συνέχιζαν το γλέντι. Όταν τελείωνε η πράξη, γυρνούσε το ζευγάρι και έπρεπε να επιδείξει, μέσα στο πανέρι, το ματωμένο «σκουτί» αποδεικτικό ότι η νύφη ήταν παρθένα και ο γαμπρός «ικανός». Αν όλα πήγαιναν καλά πέφτανε πιστολιές και συνεχιζόταν το γλέντι τρικούβερτο. Αν η νύφη δεν βρισκόταν «εντάξει» υπήρχε κίνδυνος να την γυρίσουν στους γονείς της το ίδιο βράδυ. Κάποιες φορές το θέμα μπορούσε να διευθετηθεί, αν ο πατέρας της νύφης είχε να δώσει και άλλη προίκα, ώστε να αντισταθμίσει το κουσούρι. Όλη αυτή η διαδικασία αποτελούσε τρομερή δοκιμασία για όλους. Το ζευγάρι ήταν σε στρες, αφού ήξεραν ότι το ενδιαφέρον όλων ήταν στραμμένο επάνω τους. Οι γονείς αγωνιούσαν για τη νύφη, που δεν ξέρει κανείς τι μπορούσε να της είχε συμβεί καμιά φορά αλλά και για τον γαμπρό, ο οποίος πολλές φορές ήταν άβγαλτος, κουρασμένος από την ένταση των ημερών και πιεσμένος ψυχολογικά, ήταν ενδεχόμενο να αποτύχει εκείνη τη βραδιά. Έτσι αυτό το έθιμο σταδιακά καταργήθηκε και στα δικά μας χρόνια το ζευγάρι έμενε στο τραπέζι μέχρι το πρωί.

Τη Δευτέρα η νύφη ντυνόταν με ένα λουλουδάτο φόρεμα, το πιο καλό της, πήγαινε στη βρύση με συνοδεία για να την ασημώσει. Έριχνε μέσα στην κορύτα ένα μεταλλικό νόμισμα που το έβγαζε ένα σερνικό παιδί με το στόμα του.

Στη διάρκεια της εβδομάδας η νύφη προσπαθούσε να γνωρίσει το νέο της σπίτι και το καινούργιο χωριό, αν δεν είχε παντρευτεί σε αυτό που είχε γεννηθεί.

Το επόμενο Σαββατοκύριακο οι γονείς και τα αδέλφια της νύφης την επισκέπτονταν για πρώτη φορά στο καινούργιο της σπίτι. Ήταν τα λεγόμενα «επιστρόφια» που βοηθούσαν τόσο τη νύφη όσο και τους γονείς της να απαλύνουν λίγο τον πόνο του χωρισμού, που παρά τη χαρά του γάμου ήταν αναπόφευκτους, αφού καινούργιες συνθήκες δημιουργούνταν για όλους.

Σήμερα σχεδόν όλα έχουν αλλάξει, άλλα προς το καλύτερο, άλλα προς το χειρότερο, το σίγουρο όμως είναι ότι οι γάμοι εκείνοι, αν και γίνονταν από συνοικέσιο και η νύφη σπάνια ρωτιόταν αν συμφωνούσε, στέριωναν. Τα διαζύγια τότε ήταν σπάνια. Σήμερα που οι νέοι παντρεύονται από έρωτα, αποφασίζουν μόνοι τους, γνωρίζονται και πολλοί συζούν αρκετά χρόνια πριν παντρευτούν, τα διαζύγια έγιναν ανησυχητικά συχνά, σε σημείο που κλονίζουν την ελληνική κοινωνία.

 



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εικόνες από το χωριό

 

Newsflash - Ξέρετε ότι...

Τον Φεβρουάριο 1956 έριξε τόσο χιόνι που έκλεισε ο δρόμος και το χωριό αποκλείσθηκε από το υπόλοιπο κόσμο για εβδομάδες. Οι «σάκκινες» με το αλεύρι στα μαγαζιά τελείωσαν και ο κόσμος άρχισε να μην έχει ψωμί. Ο τότε πρόεδρος της Κοινότητας Γιώργης Δάρας (Γιώκο-Ντάρας) τηλεφώνησε στο Νομάρχη και του είπε «πεθαίνουμε απαξάπαντες. Ανάγκη να μας στείλετε κατεπειγόντως άλευρα. Μη βραδύνετε». Η νομαρχία ανταποκρίθηκε και την άλλη ημέρα ήρθε ένα ντακότα και έριξε αλεύρι και σιτάρι στα χωράφια, στην απάνω μεριά του χωριού, από τη Ζευγολατίτσα μέχρι το σπίτι του Γιωργιού.